Nieuw regeerakkoord – fiscale gevolgen voor de publieke sector

Op 30 januari 2026, 93 dagen na de verkiezingen, hebben D66, VVD en CDA het regeerakkoord gepubliceerd. Deze partijen vormen, na de formatie, een minderheidskabinet. In dit nieuwsbericht geven we een overzicht van de belangrijkste fiscale punten voor instellingen in de publieke sector. 

Algemeen

In het regeerakkoord is een aantal algemene opmerkingen opgenomen over de fiscale plannen van het te vormen kabinet. Zo zal het vpb-tarief niet worden verhoogd en worden de EIA en MIA (en de in de publieke sector niet vaak voorkomende VAMIL) samengevoegd tot één robuuste investeringsregeling. Ook is aangegeven dat de eerder ter discussie gestelde verliesverrekeningsregels in de vpb in stand worden gehouden. Elektrisch rijden blijft fiscaal aantrekkelijk, al is het niet duidelijk hoe dit wordt vormgegeven en is er geen budgettair effect ingerekend. 

Het zzp-dossier blijft actueel. In het regeerakkoord is voorgesteld de Wet Vbar te splitsen en het rechtsvermoeden van werknemerschap op korte termijn in te voeren. De rest van deze wet wordt vervangen door de ‘Zelfstandigenwet’. 

Ook de hoge regeldruk vormt een belangrijk onderwerp in het regeerakkoord. Zo worden complexe fiscale regelingen zoals de werkkostenregeling in de loonbelasting vereenvoudigd. Alle wet- en regelgeving wordt daarnaast doorgelicht en regels die niet goed werken of hoge administratieve lasten veroorzaken, worden geschrapt. Wat ons betreft zou het wenselijk zijn om ook de fiscale wet- en regelgeving kritisch te beoordelen.

Woningcorporaties

Het nieuwe kabinet heeft veel aandacht voor versnelling van de woningbouw. Uit de budgettaire bijlage blijkt dat vanaf 2028 een ‘faciliteit in de vennootschapsbelasting’ zal worden ingevoerd. Dit zou moeten leiden tot een lastenverlichting van € 250 miljoen in 2028 tot € 325 miljoen in 2032. Helaas is niet toegelicht aan welke faciliteit wordt gedacht. Het overdrachtsbelastingtarief voor woningen waar de koper niet zelf gaat wonen (‘zoals een woning voor verhuur’) wordt per 2027 verlaagd van 8% naar 7%. Daarnaast worden procedures voor de verkoop van corporatiewoningen vereenvoudigd en komt er meer ruimte om niet-DAEB activiteiten te ontplooien.

Gemeenten

Gemeenten krijgen meer mogelijkheden om actief grondbeleid te voeren, onder andere door meer mogelijkheden voor het toepassen van een voorkeursrecht en de introductie van een grondfaciliteit voor de financiering van aankopen. Ook wordt aangegeven dat ‘een instrument’ wordt ingezet waarmee private winsten van grondbezitters meer publiek kunnen worden aangewend. Hierbij is uitbreiding van het kostenverhaal volgens het regeerakkoord het snelst en meest geschikt. Dit zou kunnen impliceren dat het te formeren kabinet geen voorstander is van de eerder voorgestelde ‘planbatenheffing’. 

Zorg

Net als bij voorgaande kabinetten is er veel focus op preventie en welzijn. Wij roepen hierbij nogmaals nadrukkelijk op om oog te houden voor de fiscale gevolgen, bijvoorbeeld voor de toepassing van btw-vrijstellingen en de zorgvrijstelling in de vpb. Dit geldt ook voor het verder gaan met het scheiden van wonen en zorg in de ouderenzorg. 

Maatschappelijke organisaties 

In het regeerakkoord wordt veelvuldig het belang van maatschappelijke organisaties benoemd. Het gaat hierbij zowel om organisaties in de semipublieke sector als om vrijwilligersorganisaties. Daarom wordt de aansprakelijkheid van vrijwilligers beperkt. Ook geeft het te formeren kabinet aan dat giften fiscaal aantrekkelijk blijven en wordt de ‘rentmeestervennootschap’ (ook wel aangeduid als ‘steward ownership’) als rechtsvorm in de wet opgenomen. 

Afsluiting

Nu het regeerakkoord is gepubliceerd, kunnen D66, VVD en CDA aan de slag met de formatie. Aangezien sprake is van een minderheidskabinet, zal voor alle plannen een meerderheid moeten worden gezocht. In de komende tijd zullen hiervoor de nodige gesprekken met de oppositie moeten worden gevoerd. Wij volgen de fiscale (en niet-fiscale) ontwikkelingen in de publieke sector op de voet. Uiteraard informeren we u bij belangrijke ontwikkelingen. 

Wilt u alle fiscale maatregelen die in het regeerakkoord staan lezen? Klik dan hier.