Waarom het Omnibusvoorstel geen reden is om te stoppen met duurzaamheidsrapportages

Artikel

Gepubliceerd: 
Auteur(s): Albert-Jan Knol
Voor veel ondernemers vervalt de verplichte duurzaamheidsrapportage met twee jaar. Wel kunnen ze vrijwillig rapporteren volgens de Voluntary Sustainability Reporting Standard for SMEs (VSME). Verplicht is dit niet. Waarom zou u het dan toch doen, ook al hoeft het niet?  

Het Omnibusvoorstel van de Europese Commissie lijkt op het eerste gezicht voor veel mkb-ondernemers misschien op een vrijbrief. Eindelijk tijd om adem te halen, nu de CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) voor hen (mogelijk) voor langere tijd van tafel is. Weliswaar zullen ze in de toekomst wel moeten voldoen aan de CSRD of andere rapportageverplichting, maar dat merken ze dan wel weer. Wie dan leeft, wie dan zorgt.  

Als alternatief voor de CSRD heeft de Europese Commissie een aanbeveling aangenomen voor vrijwillige duurzaamheidsrapportage, de Voluntary Sustainability Reporting Standard for SMEs (VSME). Maar waarom zou een ondernemer zich daaraan willen houden? Het is toch vrijwillig? Wie zich er niet aan houdt, is niet in overtreding, loopt geen gevaar op boetes. Wel spaart hij zich gedoe uit: weer een rapportagesysteem inrichten, weer mensen en middelen vrijmaken voor administratieve werkzaamheden, weer plaats moeten inruimen voor overlegrondes, controles en evaluaties.  

Maar dat is te simpel geredeneerd. Het verdient juist aanbeveling om vrijwillig te rapporteren volgens VSME-standaarden. En het Omnibusvoorstel te zien als een stimulans om meer werk te maken van duurzaamheidsrapportages. Om 'momentum' te pakken, zoals Albert-Jan Knol zegt, partner bij BDO en expert als het gaat om advies over duurzaamheidstrajecten. In dit webinar leggen we uit waarom het afstel van de CSRD een kans is voor bedrijven om de VSME door te voeren. Juist nu. 

De belangrijkste argumenten om te voldoen aan de VSME-standaarden op een rij:  

Anticiperen op toekomstige verplichtingen  

Uitstel van de CSRD-regels voor het midden- en kleinbedrijf betekent geen afstel van alle regels. Er komen mogelijk andere ESG verplichtingen, bijvoorbeeld op specifieke thema’s waar een rapportagecomponent in zit. Of andere internationale rapportageverplichtingen die impact gaan hebben in de toekomst. Door de VSME-standaarden door te voeren, bent u daar grotendeels op voorbereid. En slim ondernemen betekent anticiperen, niet reageren. Door nu te voldoen aan de VSME voorkom je dat je achter de feiten aanloopt wanneer de duurzaamheidseisen worden aangescherpt. 

Grote bedrijven vragen om duurzaamheidsinformatie 

Het is al gezegd in het eerste artikel in dit drieluik: CSRD-plichtige bedrijven vragen om duurzaamheidsinformatie van andere bedrijven in de waardeketen. Als u rapporteert volgens de VSME-standaarden, kunt u hen makkelijk bedienen. Beter dan een concurrent die zich niets gelegen laat liggen aan de VSME. Voldoen aan de VSME kan alleen al om die reden concurrentievoordeel opleveren.  

Andere partijen vragen er ook om 

Banken, investeerders en andere partijen beoordelen bedrijven steeds kritischer op duurzaamheidsprestaties. En het is nog steeds zo dat verduurzaming bijdraagt aan je maatschappelijke acceptatie, aan je 'licence to operate'. Transparantie over duurzaamheidsinspanningen wekt vertrouwen. Omgekeerd geldt dat bedrijven die niet kunnen aantonen dat ze een degelijk duurzaamheidsbeleid voeren, hogere rentes riskeren, niet in aanmerking komen voor bepaalde subsidies en mogelijk zelfs klanten wegjagen of reputatieschade oplopen. Ook zijn moeilijkheden bij de werving van personeel niet denkbeeldig: jong talent hecht veel waarde aan duurzaamheid in bedrijfscultuur. Met rapportages volgens de VSME-standaarden kunt u externe partijen geruststellen - en daar zelf de financiële vruchten van plukken.  

Regie over duurzaamheidsrapportages 

CSRD-plichtige ketenpartners mogen niet meer informatie opvragen dan de VSME vereist. "De VSME biedt dus een bescherming tegen 'overvragen", zegt Knol. Omdat de VSME werkt met standaarden, kunnen grote bedrijven en andere partijen dus niet allerlei soorten informatie opvragen. Dankzij diezelfde standaarden kunnen mkb-bedrijven ook kant- en klare VSME-rapportages op stellen, zonder elke keer te hoeven voldoen aan individuele informatieverzoeken. Je blijft in controle dankzij de 'value chain cap' die in de VSME zit. 

Rapportageprocessen optimaliseren  

Veel bedrijven waren al begonnen met voorbereidingen om te kunnen voldoen aan de CSRD-eisen. Er waren dubbele materialiteitsanalyses uitgevoerd, administratieve processen zijn opgezet, duurzaamheidsdata verzameld. Allemaal voor niets? Nee, integendeel. Die investeringen zijn geen weggegooid geld.  

VSME is een soort CSRD 'light', dus als bedrijven die al zo ver zijn, kunnen ze de rapportagesystemen die ze al hebben opgetuigd gewoon gebruiken. En eventueel uitbreiden, om straks te kunnen voldoen aan de CSRD. De VSME is een soort minimum. Er zullen alleen maar datapunten bijkomen voor bedrijven als ze moeten voldoen aan de CSRD. Ook voor de bedrijven die nog niet zo ver zijn dat ze al 'VSME-compliant' zijn, geldt dat ze voordeel kunnen hebben van hun inspanningen uit het verleden om betere duurzaamheidsrapportages te maken. Zij kunnen zo gewoon verder gaan waar ze gebleven waren: bedrijfsactiviteiten beschrijven, administratieve processen inrichten en softwarematige veranderingen doorvoeren. Een goed rapportagepoces duurt, net zoals financiele rapportage, jaren voor volwassenheid, qua datakwaliteit, interne beheersing en implementatie bereikt is. Nu is die kans. Dankzij de uitstel van CSRD hebben ze daar nu twee jaar extra voor.  

Stap op weg naar duurzame waardecreatie 

De VSME is een rapportagestandaard, die bedoeld is om de duurzaamheidsprestaties van bedrijven inzichtelijk te maken. Dus niet om af te dwingen dat bedrijven die prestaties verbeteren. Het is gericht op rapporteren en niet op transformeren. Maar uiteraard is het de bedoeling dat op 'meten' en 'weten' ook 'verbeteren' volgt. De echte meerwaarde ontstaat ook wanneer bedrijven de VSME-rapportage daarvoor gebruiken: om deze rapportage in te bedden in een bredere duurzaamheidsstrategie, om te kijken wat hun duurzame impact is en om maatregelen te nemen om verdere impact te bevorderen. De VSME-rapportage maakt dan deel uit van een bredere Plan-Do-Check-Act-cyclus voor duurzaamheid. In deze cyclus fungeert het VSME-rapport als de 'check'-fase, die input levert voor nieuwe plannen en acties. Nadat die acties zijn uitgevoerd, kunnen de resultaten ervan weer worden bijgehouden via VSME-rapportages. Zodoende kunnen continu verbeteren plaatsvinden.  

De VSME is voor bedrijven die duurzame waarde willen creëren dus een eerste stap en geen doel op zich. Een eerste, zeer belangrijke stap, die niet vroeg genoeg kan worden gezet. Want bedrijven die zorgen dat ze hun duurzaamheidsrapportage op orde hebben voordat ze CSRD-plichtig zijn, ontwikkelen allerlei competenties die voor concurrenten later moeilijk in te halen zijn. Door nu de VSME-standaarden door te voeren, leggen ze een fundament voor toekomstig duurzaam ondernemen. Het is een investering in de toekomst die vandaag al vruchten afwerpt.

In ons webinar ‘VSME als multi-inzetbare rapportagestandaard’ vertellen we u meer over de voordelen van VSME-rapportage. Kijk het webinar terug door te klikken op onderstaande button. 

Kijk VSME-webinar
 

Auteur(s)