Zachte of harde landing in zzp-dossier? De aandachtspunten voor opdrachtgevers in 2026
Zachte of harde landing in zzp-dossier? De aandachtspunten voor opdrachtgevers in 2026
De handhaving op de juiste kwalificatie van arbeidsrelaties zou per 1 januari 2026 weer onderdeel uitmaken van de reguliere controles. Eind 2025 is echter besloten om de zogenoemde ‘zachte landing’ in 2026 gedeeltelijk te verlengen. Dit betekent dat de Belastingdienst ook in 2026 werkt met een afzonderlijk handhavingsplan, zoals in de voorgaande jaren. De focus blijft liggen op situaties waarin het risico bestaat dat een arbeidsrelatie onterecht niet als dienstbetrekking is aangemerkt. Het kabinet zet hierbij in op drie lijnen: een gelijker speelveld tussen contractvormen, meer duidelijkheid over de beoordeling van arbeidsrelaties en een betere handhaving op schijnzelfstandigheid.
Het handhavingsmoratorium is per 1 januari 2025 opgeheven. Daardoor kan de Belastingdienst weer correctieverplichtingen en naheffingsaanslagen opleggen, maar niet over perioden vóór die datum. Over 2025 werden geen boetes opgelegd dankzij de zachte landing. In 2026 blijft de zachte landing deels van kracht:
Op dit moment voert de Belastingdienst bij tientallen bouwbedrijven controles uit op schijnzelfstandigheid. In 2025 moesten ten minste tien bouwbedrijven direct maatregelen nemen om naheffingen te voorkomen. Vanaf 2026 kunnen bij grove schuld of opzet vergrijpboetes worden opgelegd. Naheffingen en boetes kunnen aanzienlijk zijn en in sommige gevallen zelfs tot financiële problemen leiden. Hoewel de bouwsector vaak als voorbeeld wordt genoemd, speelt deze ontwikkeling breder: ook in andere sectoren waar veel met zzp’ers wordt gewerkt, neemt het toezicht merkbaar toe. Dit onderstreept het belang van een zorgvuldige beoordeling van arbeidsrelaties en voortdurende alertheid bij opdrachtgevers.
Het handhavingsmoratorium is per 1 januari 2025 opgeheven. Daardoor kan de Belastingdienst weer correctieverplichtingen en naheffingsaanslagen opleggen, maar niet over perioden vóór die datum. Over 2025 werden geen boetes opgelegd dankzij de zachte landing. In 2026 blijft de zachte landing deels van kracht:
- er worden geen verzuimboetes opgelegd;
- vergrijpboetes bij opzet of grove schuld zijn wél mogelijk.
Handhavingsplan en brief gepubliceerd
Het Handhavingsplan arbeidsrelaties 2026 geeft duidelijkheid over het toezicht op arbeidsrelaties. Naast bedrijfsbezoeken en boekenonderzoeken blijft de Belastingdienst regulier toezicht houden op loonheffingenaangiften, met aandacht voor onder meer de werkkostenregeling, sectorindeling, het gebruikelijk loon en vooral de juiste kwalificatie van arbeidsrelaties. Voor het thema arbeidsrelaties wordt in 2026, net als in voorgaande jaren, 80 fte ingezet.Controles blijven toenemen
Sinds de opheffing van het handhavingsmoratorium per 1 januari 2025 is een duidelijke intensivering zichtbaar van controles op schijnzelfstandigheid, vooral in sectoren waar veel zzp’ers actief zijn zoals de bouw, kinderopvang en zorg. Daarnaast vinden ook controles plaats bij intermediairs. De verwachting is dat deze trend in 2026 verder doorzet.Op dit moment voert de Belastingdienst bij tientallen bouwbedrijven controles uit op schijnzelfstandigheid. In 2025 moesten ten minste tien bouwbedrijven direct maatregelen nemen om naheffingen te voorkomen. Vanaf 2026 kunnen bij grove schuld of opzet vergrijpboetes worden opgelegd. Naheffingen en boetes kunnen aanzienlijk zijn en in sommige gevallen zelfs tot financiële problemen leiden. Hoewel de bouwsector vaak als voorbeeld wordt genoemd, speelt deze ontwikkeling breder: ook in andere sectoren waar veel met zzp’ers wordt gewerkt, neemt het toezicht merkbaar toe. Dit onderstreept het belang van een zorgvuldige beoordeling van arbeidsrelaties en voortdurende alertheid bij opdrachtgevers.
